Pracownia poszukiwań

Ziembiński, Zygmunt, 1994- Logika praktyczna

Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.

Opis bibliograficzny

Zygmunt Ziembiński, Logika praktyczna, wydanie XXVI – dodruk, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2024; aneks Elementy rachunku predykatów: Kazimierz Świrydowicz. ISBN 978-83-01-11902-7.

Zakres dostępnej kopii

PDF liczy 277 stron i zawiera podręcznik z trzema częściami, 21 rozdziałami oraz aneksem Kazimierza Świrydowicza. Kończy się na drukowanej s. 275 aneksu (PDF 277); zapowiedzianego w spisie indeksu rzeczowego w kopii nie ma. Drukowane s. 272–273 występują dwukrotnie, na stronach PDF 272–273 i 274–275. Te powtórzenia oraz zakończenie sprawdzono w obrazie. Tekst ma liczne błędy rozpoznawania znaków, także w formułach; nie utożsamiano ich z brakami stron. Metryka wskazuje dodruk z 2024 r., nie 1994 r. z nazwy pliku.

Streszczenie treści

Podręcznik wprowadza do logiki rozumianej szeroko: semiotyki, logiki formalnej i metodologii nauk. Pierwsza część uczy precyzyjnego formułowania myśli, rozróżniania nazw i zdań, budowania definicji oraz podziałów logicznych. Omawia również relacje, oceny, normy, wypowiedzi modalne, pytania i źródła nieporozumień językowych. Druga część dotyczy uzasadniania twierdzeń: obserwacji, dedukcji, wnioskowań uprawdopodobniających, sprawdzania hipotez i prawdopodobieństwa. Rozdział o przekonywaniu oddziela dowodzenie od argumentowania oraz analizuje rzeczową dyskusję, zarzuty i nieuczciwe chwyty erystyczne. Trzecia część stosuje te narzędzia do uzasadniania wyroków, wykładni prawa, wnioskowań o normach i metodologii nauk prawnych. Aneks Świrydowicza przedstawia podstawy rachunku predykatów. Liczne zadania mają ćwiczyć samodzielne stosowanie pojęć. Książka może służyć jako warsztat przygotowania jasnej wypowiedzi, porządkowania rozumowań i odróżniania twierdzeń od ocen; dwie pierwsze części autor przeznacza także dla studentów innych kierunków humanistycznych.

Hasła tematyczne

logika praktyczna; semiotyka; definicje; podział logiczny; rachunek zdań; rachunek predykatów; wnioskowanie dedukcyjne; indukcja; uzasadnianie twierdzeń; argumentacja; erystyka; normy postępowania; metodologia nauk; wykładnia prawa

Omówienie źródła

Autor / redaktor: Ziembiński, Zygmunt
Tytuł: Logika praktyczna
Identyfikator: ziembinski-zygmunt-logika-praktyczna
Źródło w pierwotnych plikach: pozycje ogólne

Spis treści

Wstęp

Część pierwsza. Słowne formułowanie myśli

  1. Ogólne wiadomości o języku jako systemie znaków
  2. Nazwy
  3. Stosunki między zakresami nazw
  4. Definicje
  5. Podział logiczny
  6. Zdanie
  7. Funktory prawdziwościowe a spójniki międzyzdaniowe mowy potocznej
  8. Podstawowe pojęcia dotyczące relacji
  9. Wypowiedzi oceniające i normy
  10. Wypowiedzi modalne
  11. Pytania i odpowiedzi
  12. Przyczyny nieporozumień

Część druga. Uzasadnianie twierdzeń

  1. Uzasadnianie bezpośrednie
  2. Wnioskowanie dedukcyjne i jego podstawy logiczne
  3. Wnioskowania uprawdopodobniające
  4. Myślenie kierowane z góry postawionymi zadaniami
  5. Prawdopodobieństwo
  6. Umiejętność przekonywania

Część trzecia. Praca myślowa prawnika

  1. Logiczne podstawy uzasadniania wyroków sądowych
  2. Logiczne podstawy wykładni przepisów prawnych i wnioskowań o obowiązywaniu norm prawnych
  3. Charakterystyka metodologiczna nauk prawnych

Elementy rachunku predykatów

  1. Wprowadzenie
  2. Język rachunku predykatów
  3. Analiza zdań języka potocznego za pomocą języka rachunku predykatów
  4. Wybrane tautologie rachunku predykatów
  5. Uzupełnienia

Indeks rzeczowy

Spis treści

Spis z PDF 4–6 sprawdzono wizualnie w powiększeniu. Zachowano nagłówki i podtematy; poprawiono oczywiste błędy znaków, np. „Vm.” na „VIII.”. Nieczytelnego numeru strony przy rozdziale VI nie odgadywano; opis w nawiasach kwadratowych jest uwagą redakcyjną. Aneks i indeks w tym spisie nie mają czytelnie podanych numerów stron. Wpis indeksu zachowano jako część oryginalnego spisu, mimo że samego indeksu w PDF brak.

Wstęp — 9
Część pierwsza
SŁOWNE FORMUŁOWANIE MYŚLI
I. Ogólne wiadomości o języku jako systemie znaków — 13
Pojęcie znaku. Znaki słowne. Język. Kategorie syntaktyczne. Role semiotyczne wypowiedzi. Zadania
II. Nazwy — 26
Pojęcie nazwy. Nazwy konkretne a nazwy abstrakcyjne. Desygnat nazwy. Nazwy indywidualne a nazwy generalne. Treść nazwy. Zakres nazwy. Nazwy zbiorowe. Nazwy a funktory nazwotwórcze. Ostrość zakresu nazwy. Zadania
III. Stosunki między zakresami nazw — 38
Wyjaśnienia wstępne. Rodzaje stosunków między zakresami nazw. Zadania
IV. Definicje — 44
Definicja realna a definicja nominalna. Rodzaje definicji ze względu na ich zadania. Rodzaje definicji ze względu na ich budowę. Warunki poprawności definicji. Zadania
V. Podział logiczny — 56
Pojęcie podziału logicznego. Warunki poprawności podziału logicznego. Klasyfikacja. Wyróżnianie typów a podział logiczny. Zadania
VI. Zdanie — [numer strony nieczytelny w kopii]
Pojęcie zdania w sensie logicznym. Wartość logiczna zdania. Obiektywny charakter prawdziwości i fałszywości zdań. Wypowiedzi niezupełne. Funkcje zdaniowe. Struktura zdania. Odpowiedniki zdania w naszej świadomości. Zadania
VII. Funktory prawdziwościowe a spójniki międzyzdaniowe mowy potocznej — 77
Pojęcie funktora prawdziwościowego. Negacja. Koniunkcja. Alternatywa nierozłączna, alternatywa rozłączna, dysjunkcja. Równoważność. Implikacja i stosunek wynikania. Zadania
VIII. Podstawowe pojęcia dotyczące relacji — 95
Zdania stwierdzające relację. Stosunki symetryczne, asymetryczne i nonsymetryczne. Stosunek przechodni. Stosunek porządkujący i stosunek równościowy w danej klasie przedmiotów. Zadania
IX. Wypowiedzi oceniające i normy — 102
Wypowiedzi oceniające i ich powiązania z wypowiedziami opisowymi. Pojęcie normy postępowania. Obowiązywanie normy. Postać słowna i struktura norm postępowania. Zadania
X. Wypowiedzi modalne — 121
Interpretacje słów „musi” i „może”. Modalność zdań. Modalności normatywne (deontyczne). Zadania
XI. Pytania i odpowiedzi — 130
Charakter wypowiedzi pytajnych. Sposób stawiania pytań. Rodzaje odpowiedzi. Zadania
XII. Przyczyny nieporozumień — 137
Wieloznaczność słów. Szczególne rodzaje wieloznaczności słów i zwrotów językowych. Ekwiwokacje. Spory słowne. Wieloznaczność wypowiedzi złożonych. Amfibologie. Znaczenie dosłowne i niedosłowne. Zadania
Część druga
UZASADNIANIE TWIERDZEŃ
XIII. Uzasadnianie bezpośrednie — 144
Sposoby uzasadniania. Spostrzeganie. Obserwacja. Zadania
XIV. Wnioskowanie dedukcyjne i jego podstawy logiczne — 150
A. Pojęcia ogólne
Wnioskowanie. Proces wnioskowania a stosunek wynikania. Prawa logiczne. Wnioskowanie dedukcyjne
B. Prawa logiczne ze zmiennymi zdaniowymi
Zaprzeczanie zdaniom złożonym. Transpozycja. Prawa o budowie sylogistycznej. Inne prawa rachunku zdań. System dedukcyjny
C. Prawa logiczne ze zmiennymi nazwowymi
Współczesny a tradycyjny rachunek nazw. Związki kwadratu logicznego. Konwersja, obwersja, kontrapozycja. Prawa sylogizmu kategorycznego
D. Błędy we wnioskowaniach dedukcyjnych
Błąd materialny. Błąd formalny
Zadania A, B, C, D
XV. Wnioskowanie uprawdopodobniające — 182
Wnioskowanie redukcyjne. Wnioskowanie indukcyjne. Kanony indukcji. Wnioskowanie z analogii. Zadania
XVI. Myślenie kierowane z góry postawionymi zadaniami — 194
Myślenie spontaniczne a myślenie kierowane zadaniami. Dowodzenie wprost i nie wprost. Sprawdzanie. Wyjaśnianie i hipotezy wyjaśniające. Teoria naukowa. Zadania
XVII. Prawdopodobieństwo — 206
Sposoby pojmowania prawdopodobieństwa. Prawdopodobieństwo aprioryczne. Prawdopodobieństwo aposterioryczne. Zadania
XVIII. Umiejętność przekonywania — 211
Dowodzenie a argumentowanie. Dyskusja i jej rodzaje. Zarzuty w dyskusji. Nielojalne fortele erystyczne
Część trzecia
PRACA MYŚLOWA PRAWNIKA
XIX. Logiczne podstawy uzasadniania wyroków sądowych — 216
Struktura uzasadnienia wyroku. Źródła ustaleń. Określanie wiarygodności świadków. Opinie rzeczoznawców. Domniemania prawne. Poszlaki. Rodzaje wnioskowań w sądowym postępowaniu dowodowym. Ustalenie stanu faktycznego a subsumpcja. Zadania
XX. Logiczne podstawy wykładni przepisów prawnych i wnioskowań o obowiązywaniu norm prawnych — 229
Pojęcie wykładni. Rodzaje przepisów prawnych. Typy dyrektyw wykładni. Językowe dyrektywy wykładni. Funkcjonalne dyrektywy wykładni. Wnioskowania prawnicze. Wnioskowania oparte na logicznym wynikaniu norm. Wnioskowania oparte na instrumentalnym wynikaniu norm. Wnioskowania oparte na założeniu konsekwencji ocen „prawodawcy”. Zadania
XXI. Charakterystyka metodologiczna nauk prawnych — 255
Ogólna metodologia nauk i metodologie szczegółowe. Różnorodność problematyki i metod badawczych nauk prawnych
Aneks
ELEMENTY RACHUNKU PREDYKATÓW
1. Wprowadzenie
2. Język rachunku predykatów
3. Analiza zdań języka potocznego za pomocą języka rachunku predykatów
4. Wybrane tautologie rachunku predykatów
5. Uzupełnienia
Indeks rzeczowy

Fiszki

Brak opublikowanych fiszek.