Pracownia poszukiwań

Paley, William, 1802- Natural Theology

Pełny widok tekstowy: wszystkie sekcje są rozwinięte i znajdują się w jednym dokumencie HTML.

Autor / redaktor: William Paley
Tytuł: Natural Theology; or, Evidences of the Existence and Attributes of the Deity, Collected from the Appearances of Nature
Rok: 1802
Identyfikator: paley-william-natural-theology
Źródło / uwaga: pozycje ogólne

Opis bibliograficzny

William Paley, Natural Theology; or, Evidences of the Existence and Attributes of the Deity, Collected from the Appearances of Nature, printed for John Morgan by H. Maxwell, Philadelphia 1802.

Zakres dostępnej kopii

395 stron PDF: karta tytułowa, dedykacja, spis 27 rozdziałów, tekst główny i końcowe karty oprawy. Tekst zaczyna się na PDF 8 i dochodzi do zakończenia „THE END.” na PDF 389, oznaczonej jako s. 402. Rok 1802 potwierdza karta tytułowa; nie jest to ustalona data wykonania pliku cyfrowego. Kopia zawiera widoczne usterki tekstu i numeracji: pomiędzy PDF 239 i 240 oznaczenie strony zmienia się z „2Z2” na „253”, choć zdanie przechodzi bez przerwy z jednej strony na następną. Nie traktowano tego skoku jako dowodu braku 20 stron. Nie przeprowadzono pełnej kolacji ciągłości kopii.

Streszczenie treści

Paley przedstawia argument za istnieniem rozumnego Stwórcy oparty na celowym, jego zdaniem, uporządkowaniu przyrody. Punktem wyjścia jest porównanie znalezionego zegarka z organizmem: współdziałanie części służących określonej funkcji ma wskazywać na zamysł ich twórcy. Autor rozwija tę analogię na przykładach oka, kości, mięśni, naczyń i innych elementów anatomii, a następnie porównuje budowę zwierząt, roślin oraz owadów. Omawia instynkty, wzajemne dostosowanie narządów, środowiska i potrzeb organizmów, zjawiska kompensacji oraz porządek astronomiczny. Poszczególne przykłady traktuje jako samodzielne, kumulujące się racje, nie jako konieczne ogniwa jednego dowodu. Dalsza część przechodzi od postulowanego projektu do osobowości, jedności, mocy i dobroci Boga. Rozważania o cierpieniu i wzajemnym niszczeniu się zwierząt służą obronie tej ostatniej tezy. Zakończenie łączy argumentację przyrodniczą z religijnym zaufaniem i nadzieją życia po śmierci. Publikacja dokumentuje konkretną historyczną postać teologii naturalnej; jej wnioski są stanowiskiem autora.

Hasła tematyczne

teologia naturalna; William Paley; argument teleologiczny; istnienie Boga; analogia zegarmistrza; celowość przyrody; anatomia porównawcza; instynkt; astronomia; przymioty Boga; dobroć Boga; problem cierpienia; historia apologetyki; życie po śmierci

Omówienie źródła

Spis treści

State of the Argument
State of the Argument continued
Application of the Argument
Of the Succession of Plants and Animals
Application of the Argument continued
The Argument Cumulative
Of the Mechanical and Immechanical Functions of Animals and Vegetables
Of Mechanical Arrangement in the Human Frame — Of the Bones
Of the Muscles
Of the Vessels of Animal Bodies
Of the Animal Structure regarded as a Mass
Comparative Anatomy
Peculiar Organizations
Prospective Contrivances
Relations
Compensation
The Relation of Animated Bodies to Inanimate Nature
Instincts
Of Insects
Of Plants
Of the Elements
Astronomy
Personality of the Deity
Of the Natural Attributes of the Deity
Of the Unity of the Deity
The Goodness of the Deity
Conclusion

Fiszki

Brak opublikowanych fiszek.